Other Exams PYQWritten Exam 2021MathematicsAlgebra

UP Super TET · प्रश्न 120

यदि व्यंजक x³ − 3x²y + λxy² + μy³ के दो गुणनखण्ड x − y तथा y − 2x हों, तब

  1. λ = 1, μ = 2

  2. λ = 11/4, μ = 3/4

  3. λ = 3/4, μ = 11/4

  4. λ = 11/4, μ = −3/4

उत्तर देखें और व्याख्याव्याख्या देखें

उत्तर: (D) λ = 11/4, μ = −3/4

व्याख्या

दिया गया है: समघाती व्यंजक `P(x, y) = x³ − 3x²y + λxy² + μy³` के दो गुणनखण्ड `(x − y)` तथा `(y − 2x)` हैं। सूत्र: गुणनखण्ड प्रमेय से, `x = y` तथा `y = 2x` रखने पर व्यंजक का मान शून्य होगा। `x − y = 0 ⇒ x = 1, y = 1` रखने पर: `1 − 3 + λ + μ = 0 ⇒ λ + μ = 2` ...(1)। `y − 2x = 0 ⇒ x = 1, y = 2` रखने पर: `1 − 3(2) + λ(4) + μ(8) = 0 ⇒ 4λ + 8μ = 5` ...(2)। समीकरण 1 व 2 को हल करने पर: समीकरण (2) में से `4 × (1)` घटाने पर `4μ = 5 − 8 = −3 ⇒ μ = −3/4` तथा `λ = 2 − (−3/4) = 11/4`। परिणाम: `**λ = 11/4, μ = −3/4`**। शॉर्टकट: समीकरण (1) `λ + μ = 2` को विकल्पों में जाँचें— केवल विकल्प (d) में `11/4 + (−3/4) = 8/4 = 2` संतुष्ट होता है (विकल्प a में `1+2=3 ≠ 2`)! सामान्य भूल: `5 − 8 = −3` में ऋण चिह्न भूलकर `μ = +3/4` (विकल्प b) चुन लेना। सही उत्तर: (d) λ = 11/4, μ = −3/4

उत्तर समझाने वाला चित्र