Railways PYQCBT 1 2026General Knowledge & Current AffairsGeography

RRB NTPC · प्रश्न 29

भारत में प्राकृतिक वनस्पति के वितरण को आकार देने में कौन-सा जलवायु कारक सबसे महत्वपूर्ण भूमिका निभाता है?

  1. मृदा पोषक तत्वों की गुणवत्ता

  2. वार्षिक वर्षा (>250 सेमी)

  3. ऊंचाई संबंधी प्रवणता

  4. माध्य वार्षिक तापमान भिन्नताएँ

उत्तर देखें और व्याख्याव्याख्या देखें

उत्तर: (B) वार्षिक वर्षा (>250 सेमी)

व्याख्या

• चूँकि भारत का अधिकांश भाग उष्ण और उपोष्ण कटिबंधीय क्षेत्र में स्थित है, इसलिए देश भर में प्राकृतिक वनस्पति के वितरण को निर्धारित करने में 'वार्षिक वर्षा' सबसे महत्वपूर्ण जलवायु कारक है। • भारत में प्राकृतिक वनस्पति के वितरण को आकार देने में वार्षिक वर्षा (>250 सेमी) सबसे महत्वपूर्ण जलवायु कारक है। संबंधित तथ्य: • 200–250 सेमी से अधिक वार्षिक वर्षा वाले क्षेत्रों (पश्चिमी घाट के पश्चिमी ढाल, अंडमान-निकोबार और पूर्वोत्तर भारत) में उष्णकटिबंधीय सदाबहार वन पाए जाते हैं। • 70 से 200 सेमी वर्षा वाले क्षेत्रों में उष्णकटिबंधीय पर्णपाती (मानसूनी) वन (भारत में सर्वाधिक विस्तृत) और 70 सेमी से कम वर्षा वाले क्षेत्रों में कंटीले वन व झाड़ियाँ पाई जाती हैं। • ऊँचाई प्रवणता (Altitudinal gradient) विशेष रूप से हिमालयी पर्वतीय क्षेत्रों में प्रभावी होती है, जबकि मृदा एक स्थानीय कारक है। सही उत्तर: (b) वार्षिक वर्षा (>250 सेमी)

उत्तर समझाने वाला चित्र