1. Q1प्रश्न उघडा

    खालीलपैकी कोणता विद्रोह ब्रिटिश राज्यकर्त्यांनी लादलेल्या निर्बंधांच्या विरोधात नव्हते?

    1. फकीर आणि सन्यासी विद्रोह

    2. नीळ विद्रोह

    3. संथाल विद्रोह

    4. नक्सलबाडी विद्रोह

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) नक्सलबाडी विद्रोह

    स्पष्टीकरण

    The Faqir–Sanyasi, Indigo (1859–60) and Santhal (1855–56) rebellions were uprisings against British rule and the exploitation it allowed. The Naxalbari uprising of 1967 in West Bengal took place after independence, against landlords, so it was not against British restrictions.

  2. Q2प्रश्न उघडा

    लॉन टेनिस स्पर्धांमध्ये रॉजर फेडरर कोणत्या देशाचे प्रतिनिधित्व करतो?

    1. सर्बिया

    2. अमेरिका

    3. स्वित्झर्लंड

    4. ब्रिटन

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) स्वित्झर्लंड

    स्पष्टीकरण

    Roger Federer, winner of 20 Grand Slam singles titles, represents Switzerland. He also won Olympic doubles gold (2008) and the 2014 Davis Cup for Switzerland.

  3. Q3प्रश्न उघडा

    निर्देश: खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि दिलेल्या प्रश्नांची उत्तरे द्या. i) राधा, रेखा, राखी, रागिणी, रश्मी, रीमा आणि रेणू एका वर्तुळाभोवती केंद्राभिमुख बसल्या आहेत. ii) रीमा रश्मीची तात्काळ शेजारी नाही. iii) राधा रागिणीच्या उजव्या बाजूला आहे. iv) रेखा रीमाच्या डावीकडे दुसरी आहे. v) राधा रेणूच्या डावीकडे तिसरी आहे. खालीलपैकी कोणत्या व्यक्ती जोडीमध्ये पहिली व्यक्ती ही दुसऱ्या व्यक्तीच्या तात्काळ डावीकडे बसली आहे? A. राधा-रीमा B. राखी-रेखा C. रीमा-राखी D. रागिणी-रश्मी

    1. C

    2. D

    3. A

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) C

    स्पष्टीकरण

    Arrange the seven round the circle (facing the centre, a person's left is the clockwise neighbour). Starting with Ragini and going clockwise, the order is Ragini, Rakhi, Reema, Renu, Rekha, Rashmi, Radha; this satisfies every condition. Reema sits immediately to the left of Rakhi.

  4. Q4प्रश्न उघडा

    निर्देश: खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि दिलेल्या प्रश्नांची उत्तरे द्या. i) राधा, रेखा, राखी, रागिणी, रश्मी, रीमा आणि रेणू एका वर्तुळाभोवती केंद्राभिमुख बसल्या आहेत. ii) रीमा रश्मीची तात्काळ शेजारी नाही. iii) राधा रागिणीच्या उजव्या बाजूला आहे. iv) रेखा रीमाच्या डावीकडे दुसरी आहे. v) राधा रेणूच्या डावीकडे तिसरी आहे. रागिणीच्या डावीकडे दुसरी कोण आहे? A. रीमा B. राखी C. राधा D. रश्मी

    1. C

    2. D

    3. A

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) A

    स्पष्टीकरण

    In the order Ragini, Rakhi, Reema, Renu, Rekha, Rashmi, Radha (clockwise, which is each person's left), the person second to the left of Ragini is Reema.

  5. Q5प्रश्न उघडा

    निर्देश: खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि दिलेल्या प्रश्नांची उत्तरे द्या. i) राधा, रेखा, राखी, रागिणी, रश्मी, रीमा आणि रेणू एका वर्तुळाभोवती केंद्राभिमुख बसल्या आहेत. ii) रीमा रश्मीची तात्काळ शेजारी नाही. iii) राधा रागिणीच्या उजव्या बाजूला आहे. iv) रेखा रीमाच्या डावीकडे दुसरी आहे. v) राधा रेणूच्या डावीकडे तिसरी आहे. खालीलपैकी कोणत्या गटात पहिली व्यक्ती ही इतर दोघांदरम्यान बसली आहे? A. रीमा-रश्मी-राधा B. राखी-रागिणी-रीमा C. रेणू-रेखा-रागिणी D. रेणू-रेखा-राखी

    1. C

    2. A

    3. D

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) B

    स्पष्टीकरण

    In the arrangement Ragini, Rakhi, Reema, … Rakhi sits between Ragini and Reema, so 'Rakhi–Ragini–Reema' has the first person between the other two.

  6. Q6प्रश्न उघडा

    आपण जे साधे मीठ खातो त्याचे रासायनिक नाव काय?

    1. सोडियम फ्लोराइड

    2. सोडियम क्लोराइड

    3. सोडियम सैलिसिलेट

    4. सोडियम हायड्रॅाक्साइड

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) सोडियम क्लोराइड

    स्पष्टीकरण

    Common table salt is sodium chloride (NaCl). Sodium fluoride is used in toothpaste and sodium hydroxide is caustic soda.

  7. Q7प्रश्न उघडा

    जर 39574 हे XPLMD आणि 0826 हे TBNQ असे लिहिले असेल, तर DBMTX कसे सांकेतिक केले जाईल? A. 48730 B. 48603 C. 48703 D. 48743

    1. C

    2. B

    3. D

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) C

    स्पष्टीकरण

    From 39574 = XPLMD: 3 = X, 9 = P, 5 = L, 7 = M, 4 = D. From 0826 = TBNQ: 0 = T, 8 = B, 2 = N, 6 = Q. So DBMTX = 4, 8, 7, 0, 3 = 48703.

  8. Q8प्रश्न उघडा

    एंझाइम आणि हार्मोन्स या दोन्हींचा स्त्राव होणारी ग्रंथी :

    1. यकृत

    2. स्वादुपिंड

    3. लाळ ग्रंथी

    4. पियूष ग्रंथी

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) स्वादुपिंड

    स्पष्टीकरण

    The pancreas is both an exocrine gland, secreting digestive enzymes (amylase, lipase, trypsin) into the intestine, and an endocrine gland, whose islets of Langerhans secrete the hormones insulin and glucagon.

  9. Q9प्रश्न उघडा

    खालीलपैकी कोणत्या देशाची अधिकृत भाषा दारी आहे, जी फारसी भाषेचा एक प्रकार आहे?

    1. पाकिस्तान

    2. बांगलादेश

    3. नेपाळ

    4. अफगाणिस्तान

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) अफगाणिस्तान

    स्पष्टीकरण

    Dari, the Afghan variety of Persian, is one of Afghanistan's two official languages, along with Pashto.

  10. Q10प्रश्न उघडा

    विद्यमान वाणिज्य व उद्योग राज्यमंत्री कोण आहेत?

    1. हरदीप सिंग पुरी

    2. वासुंधरा राजे सिंधिया

    3. स्मृती ईरानी

    4. सुषमा स्वराज

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) हरदीप सिंग पुरी

    स्पष्टीकरण

    The official key marks Hardeep Singh Puri, who was Minister of State (Independent Charge) for Commerce and Industry in 2019–2021. Such 'current minister' answers change over time; the post has since been held by others.

  11. Q11प्रश्न उघडा

    भारतात बहुतांश गावे खालीलपैकी एका कारणामुळे ग्रस्त आहेत आणि इतर कारणांमुळे नाहीत :

    1. वायु प्रदूषण

    2. ध्वनी प्रदूषण

    3. उत्सर्जित प्रदूषण

    4. जल प्रदूषण

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) जल प्रदूषण

    स्पष्टीकरण

    Villages depend heavily on ponds, rivers and wells, which are often contaminated by sewage, open defecation, animal waste and farm chemicals. So water pollution, and the diseases it spreads, is the most widespread problem in rural India.

  12. Q12प्रश्न उघडा

    दिलेले आहे, w = -2, x = 3, y = 0 आणि \(z = - \frac{1}{2}\). तर 2x (w - z) चे मूल्य शोधा. A. -9 B. 9 C. 8 D. -8

    1. B

    2. D

    3. A

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) A

    स्पष्टीकरण

    w − z = −2 − (−1/2) = −3/2. Then 2x(w − z) = 2 × 3 × (−3/2) = −9.

  13. Q13प्रश्न उघडा

    खालीलपैकी कोणत्या संघटनेची स्थापना भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात मदत म्हणून भारताबाहेर केली गेली नव्हती?

    1. इंडिया हाउस

    2. गदर पक्ष

    3. हिंदुस्तान सोशालिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशन

    4. बर्लिन कमिटी

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) हिंदुस्तान सोशालिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशन

    स्पष्टीकरण

    India House (London, 1905), the Ghadar Party (San Francisco, 1913) and the Berlin Committee (1914) were set up abroad to support the freedom struggle. The Hindustan Socialist Republican Association was founded in India, at Delhi's Feroz Shah Kotla in 1928, by Bhagat Singh and others.

  14. Q14प्रश्न उघडा

    दोन संख्यांचे गुणोत्तर 4 : 9 असून त्यांचा मसावि 11 आहे. तर त्यांचा लसावि काढा: A. 396 B. 44 C. 99 D. 400

    1. A

    2. B

    3. D

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) A

    स्पष्टीकरण

    The numbers are 4 × 11 = 44 and 9 × 11 = 99. Since 4 and 9 have no common factor, LCM = 11 × 4 × 9 = 396.

  15. Q15प्रश्न उघडा

    दिल्लीच्या अशोक स्तंभाने शास्त्रज्ञांना चक्रावून टाकले आहे कारण तो सर्व प्रकारच्या हवामानाचा सामना करतो आणि तरीही गंजत नाही किंवा खराब होत नाही. तो कशापासून बनलेला आहे?

    1. लोह

    2. कांस्य

    3. टेराकोटा

    4. एकाश्म

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) लोह

    स्पष्टीकरण

    The Iron Pillar at the Qutub complex, Delhi, dating from the Gupta period (about 4th–5th century AD), is made of wrought iron. A thin protective layer of iron hydrogen phosphate, helped by its high phosphorus content, keeps it from rusting.

  16. Q16प्रश्न उघडा

    खालील समीकरण अचूक करण्यासाठी कोणत्या दोन चिन्हांची अदलाबदल करावी लागेल? 15 + 3 × 9 - 4 ÷ 16 = 57 A. - आणि + B. - आणि ÷ C. - आणि × D. + आणि ÷

    1. A

    2. D

    3. B

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) D

    स्पष्टीकरण

    Interchanging + and ÷ gives 15 ÷ 3 × 9 − 4 + 16. Working it out: 15 ÷ 3 = 5, 5 × 9 = 45, then 45 − 4 + 16 = 57, which matches.

  17. Q17प्रश्न उघडा

    ध्वनी मापनासाठी कोणत्या युनिटचा वापर केला जातो?

    1. डेसिबल

    2. हर्ट्झ

    3. ओहम

    4. व्होल्ट

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) डेसिबल

    स्पष्टीकरण

    The loudness (intensity level) of sound and noise is measured in decibels (dB). Hertz measures frequency, the ohm resistance and the volt potential difference.

  18. Q18प्रश्न उघडा

    खाली एक प्रतिपादन आणि एक कारण दिलेले आहे. प्रतिपादन: भारत एक सार्वभौम देश आहे. कारण: त्याची संसद दिल्लीत आहे. योग्य उत्तर निवडा. A. प्रतिपादन आणि कारण दोन्ही सत्य आहेत आणि कारण हे प्रतिपादनाचे अचूक स्पष्टीकरण आहे. B. प्रतिपादन आणि कारण दोन्ही सत्य आहेत, पण कारण हे प्रतिपादनाचे अचूक स्पष्टीकरण नाही. C. प्रतिपादन आणि कारण दोन्ही असत्य आहेत. D. प्रतिपादन सत्य आहे, पण कारण असत्य आहे.

    1. B

    2. A

    3. C

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) B

    स्पष्टीकरण

    India is a sovereign country, free to make its own decisions, and its Parliament is indeed in New Delhi. But having its Parliament in Delhi has nothing to do with being sovereign, so R does not explain A.

  19. Q19प्रश्न उघडा

    खाली काही विधानांनंतर निष्कर्ष दिले आहेत. तुम्हाला दिलेली विधाने सत्य मानावी लागतील जरी ती सामान्यतः ज्ञात तथ्यांशी तफावत आहेत आणि नंतर दिलेल्या विधानांपैकी कोणते निष्कर्ष तार्किकपणे अनुसरण करतात ते ठरवा. विधान: देशी कच्च्या तेलाच्या उत्पादनापेक्षा देशांतर्गत मागणी झपाट्याने वाढत आहे. निष्कर्ष: I. कच्चे तेल आयात करणे आवश्यक आहे. II. देशांतर्गत मागणी कमी करणे आवश्यक आहे. A. फक्त निष्कर्ष I अनुसरण करतो B. फक्त निष्कर्ष II अनुसरण करतो C. I किंवा II यापैकी कोणीही अनुसरण करत नाही D. I आणि II दोघेही अनुसरण करतात

    1. D

    2. A

    3. B

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) C

    स्पष्टीकरण

    The statement only says domestic demand is growing faster than domestic crude production. It does not say oil 'must' be imported, nor that demand 'must' be reduced; the gap could be met in other ways (alternative fuels, efficiency). Neither conclusion is a definite inference.

  20. Q20प्रश्न उघडा

    एका जगात दोन छिद्र असतात. पहिला छिद्र एकटा 15 मिनिटांत जग रिकामा करतो आणि दुसरा छिद्र एकटा 20 मिनिटांत जग रिकामा करतो. जर ठराविक दराने पाणी बाहेर पडत असल्यास, एकाचवेळी्स दोन्ही छिद्रे जग रिकामा करण्यासाठी किती वेळ घेतील? A. 4/7 B. \(7\frac{4}{7}\) C. \(8\frac{5}{7}\) D. \(8\frac{4}{7}\)

    1. B

    2. C

    3. A

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) D

    स्पष्टीकरण

    The two holes empty 1/15 + 1/20 = 7/60 of the jug per minute together. So they empty it in 60/7 = 8 4/7 minutes.

  21. Q21प्रश्न उघडा

    शरदने मीनाची ओळख त्याच्या मुलाच्या आजोबांची एकुलती एक बहीण म्हणून करून दिली. तर मीनाचे शरदशी काय नाते आहे? A. आई B. बहीण C. आत्या D. मुलगी

    1. C

    2. D

    3. A

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) C

    स्पष्टीकरण

    Sharad's son's paternal grandfather is Sharad's father. Meena is his only sister, so she is Sharad's father's sister, i.e. Sharad's paternal aunt.

  22. Q22प्रश्न उघडा

    9 सेमी लांब आणि 6 सेमी रुंद असलेल्या एका आयताच्या कर्णाची लांबी सेमीमध्ये किती? A. \(3\sqrt {13} \) B. \(\pm 3\sqrt {13} \) C. 3√5 D. ±3√5

    1. A

    2. C

    3. D

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) A

    स्पष्टीकरण

    Diagonal = √(9² + 6²) = √(81 + 36) = √117 = 3√13 cm. A length cannot be negative, so ± options are wrong.

  23. Q23प्रश्न उघडा

    जागतिक पर्यावरणाच्या ऱ्हासाचा परिणाम खालीलपैकी एक असू शकत नाही.

    1. जैवविविधतेचे नुकसान

    2. वातावरणात कार्बन-डाय ऑक्साईड एकाग्रतेत वाढ

    3. अतिनील किरणांचे अनावरण

    4. कचर्‍याने भरलेली जमीन

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) कचर्‍याने भरलेली जमीन

    स्पष्टीकरण

    Degradation of the environment has caused biodiversity loss, higher CO₂ in the air and greater UV exposure (through ozone depletion). Landfills are a waste-disposal method created by people, not a result of environmental degradation.

  24. Q24प्रश्न उघडा

    एका मोबाईलचे 3 मिनिटे 30 सेकंदासाठीचे बील 10 रुपये असल्यास 4 मिनिटे 10 सेकंदासाठीचे बील (रुपयांमध्ये) किती असेल? (एक दशांशस्थानापर्यंत). A. 11.9 B. 12 C. 11.8 D. 11.7

    1. A

    2. C

    3. B

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) A

    स्पष्टीकरण

    3 min 30 s = 210 s costs Rs 10, so the rate is 10/210 per second. 4 min 10 s = 250 s costs 250 × 10/210 ≈ Rs 11.9.

  25. Q25प्रश्न उघडा

    सतीश धवन अवकाश केंद्र येथे आहे:

    1. उत्तर प्रदेश

    2. मध्य प्रदेश

    3. आंध्र प्रदेश

    4. तमिळनाडू

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) आंध्र प्रदेश

    स्पष्टीकरण

    The Satish Dhawan Space Centre, ISRO's main launch base, is at Sriharikota in Nellore district, Andhra Pradesh. It was renamed in 2002 after former ISRO chairman Satish Dhawan.

  26. Q26प्रश्न उघडा

    रक्तविरहित शस्त्रक्रिया ——— याने केली जाते.

    1. लेझर

    2. मायक्रोनिडल

    3. स्कालपल्स

    4. फाइन सिझर्स

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) लेझर

    स्पष्टीकरण

    Laser surgery is called bloodless surgery because the laser beam cuts tissue and at the same time seals (cauterises) small blood vessels, so there is very little bleeding.

  27. Q27प्रश्न उघडा

    सोडवा: 35968 ÷ 562 ÷ 8 = ? A. 80 B. 512 C. 8 D. 521

    1. B

    2. C

    3. D

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) C

    स्पष्टीकरण

    Working left to right: 35968 ÷ 562 = 64, and 64 ÷ 8 = 8.

  28. Q28प्रश्न उघडा

    मोनिकाने ज्या स्थानापासून सुरुवात केली त्या स्थानावर चालत जाण्यासाठी आणि वाहन चालवून परत जाण्यासाठी 9 तास 15 मिनिटे लागतात. ती 11 तास 12 मिनिटांत दोन्ही मार्गाने चालत होती. दोन्ही मार्गाने प्रवास करण्यासाठी तिच्याद्वारे घेतलेला वेळः A. 7 तास 18 मिनिटे B. 7 तास 35 मिनिटे C. 7 वाजता 45 मिनिटे D. 7 तास 15 मिनिटे

    1. B

    2. A

    3. D

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) A

    स्पष्टीकरण

    Walking both ways takes 11 h 12 min, so walking one way takes 5 h 36 min. Walking one way plus riding back takes 9 h 15 min, so riding one way = 9 h 15 min − 5 h 36 min = 3 h 39 min. Riding both ways = 2 × 3 h 39 min = 7 h 18 min.

  29. Q29प्रश्न उघडा

    खालील सारणी आठवड्याच्या सहा वेगवेगळ्या दिवशी सहा ट्रकने प्रवास केलेले अंतर (किमीमध्ये) दर्शवते. सारणी वाचा आणि त्यावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे द्या.

    दिवसट्रक
    PQRSTU
    सोमवार240250320325330300
    मंगळवार320264308314318314
    बुधवार324294330312310325
    गुरुवार288300310278260275
    शुक्रवार366302288292270268
    शनिवार292284260274280242

    जर शुक्रवारी दिलेल्या अंतरासाठी प्रवास करण्यासाठी ट्रक Q ला 8 तास लागले, तर त्या दिवशी ट्रकचा सरासरी वेग किती होती? A. 37.75 किमी/तास B. 42.50 किमी/तास C. 28.25 किमी/तास D. 32.25 किमी/तास

    1. C

    2. B

    3. D

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) A

    स्पष्टीकरण

    Truck Q travelled 302 km on Friday in 8 hours. Average speed = 302/8 = 37.75 km/h.

  30. Q30प्रश्न उघडा

    खालील सारणी आठवड्याच्या सहा वेगवेगळ्या दिवशी सहा ट्रकने प्रवास केलेले अंतर (किमीमध्ये) दर्शवते. सारणी वाचा आणि त्यावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे द्या.

    दिवसट्रक
    PQRSTU
    सोमवार240250320325330300
    मंगळवार320264308314318314
    बुधवार324294330312310325
    गुरुवार288300310278260275
    शुक्रवार366302288292270268
    शनिवार292284260274280242

    सर्व दिवसांमध्ये ट्रक S ने प्रवास केलेले सरासरी अंतर किती आहे? A. 296 किमी B. 1795/6 किमी C. 198 किमी D. 199 किमी

    1. C

    2. B

    3. D

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) B

    स्पष्टीकरण

    Truck S travelled 325 + 314 + 312 + 278 + 292 + 274 = 1,795 km over six days. Average = 1795/6 km per day (≈ 299.2 km).

  31. Q31प्रश्न उघडा

    खालील सारणी आठवड्याच्या सहा वेगवेगळ्या दिवशी सहा ट्रकने प्रवास केलेले अंतर (किमीमध्ये) दर्शवते. सारणी वाचा आणि त्यावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे द्या.

    दिवसट्रक
    PQRSTU
    सोमवार240250320325330300
    मंगळवार320264308314318314
    बुधवार324294330312310325
    गुरुवार288300310278260275
    शुक्रवार366302288292270268
    शनिवार292284260274280242

    शनिवारी सर्व ट्रक एकत्रितपणे किती अंतर प्रवास करतात? A. 1623 किमी B. 1263 किमी C. 1362 किमी D. 1632 किमी

    1. B

    2. C

    3. A

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) D

    स्पष्टीकरण

    On Saturday: 292 + 284 + 260 + 274 + 280 + 242 = 1,632 km.

  32. Q32प्रश्न उघडा

    ज्या तेलामध्ये बटाट्याचे चिप्स तळले जातात, त्या तेलाची खवटपणा (ऑक्सिकरणामुळे) टाळण्यासाठी चिप्सच्या पिशव्या कोणत्या गॅसने भरतात?

    1. ऑक्सीजन

    2. हाइड्रोजन

    3. नाइट्रोजन

    4. क्लोरीन

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) नाइट्रोजन

    स्पष्टीकरण

    Chip packets are flushed with nitrogen, an unreactive gas, to push out oxygen. Without oxygen the fats in the chips cannot oxidise and turn rancid, and the gas also cushions the chips.

  33. Q33प्रश्न उघडा

    पियुष यांनी 15% तोट्याने एक बस 3400 रुपयांना विकली. तर 15% नफा मिळविण्यासाठी त्यांनी ती बस कोणत्या किंमतीला विकली पाहिजे? A. 4500 B. 4300 C. 4700 D. 4600

    1. B

    2. A

    3. D

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) D

    स्पष्टीकरण

    A 15% loss means SP = 85% of CP, so CP = 3400/0.85 = Rs 4,000. For a 15% profit, SP = 4000 × 1.15 = Rs 4,600.

  34. Q34प्रश्न उघडा

    जर TRACTER = 14 आणि TROLLEY = 14, तर SCOOTER = A. 24 B. 14 C. 28 D. 30

    1. D

    2. A

    3. B

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) B

    स्पष्टीकरण

    TRACTER and TROLLEY each have 7 letters and are coded 14, i.e. twice the number of letters. SCOOTER also has 7 letters, so it is 14.

  35. Q35प्रश्न उघडा

    दिलेल्या निवडींमधून पहिल्या जोडीतील शब्दांप्रमाणेच संबंधित जोडी निवडा. फुफ्फुस : मनुष्य ∷ कल्ले : ______ A. मासा B. गाय C. मोर D. पक्षी

    1. B

    2. A

    3. D

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) A

    स्पष्टीकरण

    Lungs are the breathing organs of man; gills are the breathing organs of fish.

  36. Q36प्रश्न उघडा

    156 रुपयांना 1 : 2 : 4 : 5 या गुणोत्तरामध्ये विभाजित करा. संबंधित गुणोत्तरातील रुपये कशाद्वारे दिलेले आहेत: A. 13, 26, 53 आणि 64 B. 13, 26, 51 आणि 66 C. 13, 26, 52 आणि 65 D. 13, 25, 53 आणि 65

    1. B

    2. C

    3. D

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) C

    स्पष्टीकरण

    The ratio 1 : 2 : 4 : 5 has 12 parts, so one part = 156/12 = Rs 13. The shares are 13, 26, 52 and 65.

  37. Q37प्रश्न उघडा

    निर्देश: खाली दिलेली माहिती वाचा आणि त्यावर आधारित प्रश्नाचे उत्तर द्या. एका परीक्षेत A, B आणि C असे तीन विभाग होते. तीन विभागांपैकी विभाग A मध्ये 33 विद्यार्थी, विभाग B मध्ये 34 विद्यार्थी आणि विभाग C मध्ये 32 विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले, विभाग A व विभाग B मध्ये 10 विद्यार्थी, विभाग B व विभाग C मध्ये 9 विद्यार्थी, विभाग A व विभाग C मध्ये 8 विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले. प्रत्येक विभागात उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या समान होती आणि प्रत्येक विभागासाठी 21 होती. एका किंवा अधिक विभागांमध्ये उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या आणि केवळ विभाग A मध्ये उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या यांचे गुणोत्तर काढा: A. 78/21 B. 3 C. 73/21 D. 75/21

    1. B

    2. D

    3. C

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) A

    स्पष्टीकरण

    From A's total, 33 = 21 (only A) + (10 − x) + (8 − x) + x, so x = 6 passed all three. Exactly two sections: (10 − 6) + (9 − 6) + (8 − 6) = 9. One or more sections = 63 (only one) + 9 + 6 = 78. Ratio to 'Section A alone' (21) = 78/21.

  38. Q38प्रश्न उघडा

    निर्देश: खाली दिलेली माहिती वाचा आणि त्यावर आधारित प्रश्नाचे उत्तर द्या. एका परीक्षेत A, B आणि C असे तीन विभाग होते. तीन विभागांपैकी विभाग A मध्ये 33 विद्यार्थी, विभाग B मध्ये 34 विद्यार्थी आणि विभाग C मध्ये 32 विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले, विभाग A व विभाग B मध्ये 10 विद्यार्थी, विभाग B व विभाग C मध्ये 9 विद्यार्थी, विभाग A व विभाग C मध्ये 8 विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले. प्रत्येक विभागात उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या समान होती आणि प्रत्येक विभागासाठी 21 होती. सर्व तिन्ही विभागांमध्ये किती विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले? A. 3 B. 6 C. 5 D. 7

    1. B

    2. A

    3. C

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) B

    स्पष्टीकरण

    Section A: 33 = 21 + (10 − x) + (8 − x) + x = 39 − x, so x = 6. (Check with B: 21 + (10 − 6) + (9 − 6) + 6 = 34.) So 6 passed all three sections.

  39. Q39प्रश्न उघडा

    निर्देश: खाली दिलेली माहिती वाचा आणि त्यावर आधारित प्रश्नाचे उत्तर द्या. एका परीक्षेत A, B आणि C असे तीन विभाग होते. तीन विभागांपैकी विभाग A मध्ये 33 विद्यार्थी, विभाग B मध्ये 34 विद्यार्थी आणि विभाग C मध्ये 32 विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले, विभाग A व विभाग B मध्ये 10 विद्यार्थी, विभाग B व विभाग C मध्ये 9 विद्यार्थी, विभाग A व विभाग C मध्ये 8 विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले. प्रत्येक विभागात उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या समान होती आणि प्रत्येक विभागासाठी 21 होती. तीनपैकी केवळ एका विभागात उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची संख्या किती आहे? A. 21 B. 42 C. 63 D. 52

    1. A

    2. C

    3. D

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) C

    स्पष्टीकरण

    21 students passed each section alone, so those who passed only one section = 21 × 3 = 63.

  40. Q40प्रश्न उघडा

    काॅम्प्यूटरच्या कोणत्या स्टोरेज यंत्रणेचे काम आता अप्रचलित झाले आहे?

    1. फ्लॉपी

    2. सीडी रोम

    3. पेन ड्राईव्ह

    4. हार्ड डिस्क

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) फ्लॉपी

    स्पष्टीकरण

    Floppy disks, which held only about 1.44 MB, have become obsolete, replaced by CDs/DVDs, pen drives and cloud storage. Pen drives, hard disks and (to a lesser extent) CDs are still in use.

  41. Q41प्रश्न उघडा

    खाली एक प्रतिपादन आणि एक कारण दिलेले आहे. प्रतिपादन: जीवनासाठी पाणी आवश्यक आहे. कारण: हायड्रोजनचे तीन भाग आणि ऑक्सिजनचा एक भाग वापरून त्याची निर्मिती होते. योग्य उत्तर निवडा. A. प्रतिपादन आणि कारण दोन्ही सत्य आहेत आणि कारण हे प्रतिपादनाचे योग्य स्पष्टीकरण आहे. B. प्रतिपादन आणि कारण दोन्ही सत्य आहेत, पण कारण हे प्रतिपादनाचे योग्य स्पष्टीकरण नाही. C. प्रतिपादन आणि कारण दोन्ही असत्य आहेत. D. प्रतिपादन सत्य आहे, पण कारण असत्य आहे.

    1. D

    2. A

    3. B

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) D

    स्पष्टीकरण

    Water is essential for life, so the assertion is true. But a water molecule (H₂O) has two hydrogen atoms and one oxygen atom, not three hydrogen, so the reason is false.

  42. Q42प्रश्न उघडा

    सोडवा: 7497 ÷ 147 - 8 = ? A. -20 B. 20 C. 43 D. 7479/116

    1. D

    2. A

    3. C

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) C

    स्पष्टीकरण

    Division first: 7497 ÷ 147 = 51. Then 51 − 8 = 43.

  43. Q43प्रश्न उघडा

    भीमबेटका लेण्या ________ मध्ये आहेत.

    1. उत्तर प्रदेश

    2. मध्य प्रदेश

    3. आंध्र प्रदेश

    4. हिमाचल प्रदेश

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) मध्य प्रदेश

    स्पष्टीकरण

    The Bhimbetka rock shelters, with prehistoric cave paintings, are in Raisen district of Madhya Pradesh, near Bhopal. They are a UNESCO World Heritage Site.

  44. Q44प्रश्न उघडा

    जर ‘÷’ चा अर्थ ‘गुणाकार’, ‘-’ चा अर्थ ‘बेरीज’, ‘+’ चा अर्थ ‘भागाकार’ आणि ‘×’ चा अर्थ ‘वजाबाकी’ असेल, तर खालीलपैकी कोणता पर्याय 19 ÷ 9 × 51 - 171 + 19 या समीकरणाचे मूल्य असेल? A. 143 B. 129 C. 179 D. 151

    1. B

    2. C

    3. A

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) B

    स्पष्टीकरण

    With ÷ → ×, − → +, + → ÷ and × → −, the expression 19 ÷ 9 × 51 − 171 + 19 becomes 19 × 9 − 51 + 171 ÷ 19. Multiplication and division first: 171 and 9. Then 171 − 51 + 9 = 129.

  45. Q45प्रश्न उघडा

    हबल अंतराळ दुर्बिण, जी ______ ची आहे, तिने पहिल्यांदाच सुपरनोव्हा विस्फोटाचा अंदाज वर्तवला होता.

    1. अमेरिका

    2. ब्रिटन

    3. कॅनडा

    4. रशिया

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) अमेरिका

    स्पष्टीकरण

    The Hubble Space Telescope is run by NASA (USA) with the European Space Agency. In 2015 it photographed the predicted reappearance of Supernova Refsdal, whose light had been split by gravitational lensing.

  46. Q46प्रश्न उघडा

    दिलेल्या अपूर्णांकाचा योग्य चढता क्रम कोणता आहे? A. \(\frac{3}{7},\;0.3,\frac{2}{7}\) B. \(0.3,\frac{2}{7},\frac{3}{7}\) C. \(\frac{2}{7},\;0.3,\frac{3}{7}\) D. \(\frac{2}{7},\frac{3}{7},\;0.3\)

    1. B

    2. A

    3. C

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) C

    स्पष्टीकरण

    In decimals, 2/7 ≈ 0.286, 0.3 and 3/7 ≈ 0.429. So the ascending order is 2/7, 0.3, 3/7.

  47. Q47प्रश्न उघडा

    डॉ. एल. सुब्रमण्यम कोणते वाद्य वाजवतात?

    1. सितार

    2. सरोद

    3. व्हायोलिन

    4. गिटार

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) व्हायोलिन

    स्पष्टीकरण

    Dr. L. Subramaniam is a celebrated Indian violinist, known for both Carnatic classical music and fusion with Western music. He received the Padma Bhushan in 2001.

  48. Q48प्रश्न उघडा

    जगातील लोकशाही देशांमध्ये कोणत्या देशाची घटना सर्वात मोठी आणि विस्तृत आहे?

    1. जपान

    2. यूके

    3. दक्षिण आफ्रिका

    4. भारत

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) भारत

    स्पष्टीकरण

    India has the longest written constitution of any country. When adopted it had 395 articles, 22 parts and 8 schedules, and it is very detailed because it covers the Union, the States, rights, duties and administration together.

  49. Q49प्रश्न उघडा

    मोनल कुमारने समान अंतर 3 किमी/तास, 5 किमी/तास आणि 8 किमी/तास वेगाने प्रवास केला आणि एकूण 39.5 मिनिटे वेळ लागतो. किमीमध्ये एकूण अंतर शोधा. A. 4 B. 2 C. 1 D. 3

    1. D

    2. A

    3. C

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) D

    स्पष्टीकरण

    Let each of the three equal parts be d km. Time = d/3 + d/5 + d/8 = d(40 + 24 + 15)/120 = 79d/120 hours, and 39.5 min = 79/120 hour. So d = 1 km and the total distance = 3 × 1 = 3 km.

  50. Q50प्रश्न उघडा

    जर ‘-’ आणि ‘×’ चिन्हे तसेच ‘7’ आणि ‘3’ ची अदलाबदल झाली असेल तर खालीलपैकी कोणते योग्य आहे? A. 20 × 1 – 7 = 3 B. 1 × 20 – 7 = 20 C. 3 – 7 × 1 = 20 D. 20 – 3 × 1 = 7

    1. A

    2. B

    3. D

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) C

    स्पष्टीकरण

    Swapping − ↔ × and 7 ↔ 3 turns option C, 3 − 7 × 1 = 20, into 7 × 3 − 1 = 20, which is true (21 − 1 = 20). The other options are false after the same swaps.

  51. Q51प्रश्न उघडा

    फिफा विश्वचषक पुरस्कारांपैकी सर्वोत्कृष्ट गोलरक्षकाला कोणता पुरस्कार दिला जातो?

    1. गोल्डन बूट

    2. गोल्डन बॉल

    3. गोल्डन ग्लोव्ह

    4. गोल्डन कॅप

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) गोल्डन ग्लोव्ह

    स्पष्टीकरण

    The Golden Glove is the FIFA World Cup award for the best goalkeeper. The Golden Ball goes to the best player and the Golden Boot to the top scorer.

  52. Q52प्रश्न उघडा

    दिलेल्या पर्यायांपैकी पहिल्या जोडीतील शब्दांप्रमाणेच संबंध असलेली जोडी निवडा. संपादक : नियतकालिक ∷ _______ : नाट्य A. नाटक B. कलाकार C. रंगमंच D. दिग्दर्शक

    1. B

    2. A

    3. D

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) D

    स्पष्टीकरण

    An editor is in charge of a magazine; a director is in charge of a drama (play), guiding its actors and production.

  53. Q53प्रश्न उघडा

    ‘MOST’ (मायक्रो वेरिएबिलिटी अँड ऑसिलेशन ऑफ स्टार्स) अवकाश दुर्बिण कोणत्या देशाशी संबंधित आहे?

    1. भारत

    2. कॅनडा

    3. रशिया

    4. अमेरिका

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) कॅनडा

    स्पष्टीकरण

    MOST (Microvariability and Oscillations of STars), launched in 2003, was Canada's first space telescope. Nicknamed the 'Humble Space Telescope', it studied tiny brightness changes in stars.

  54. Q54प्रश्न उघडा

    दिलेल्या अव्यवस्थित अक्षरांच्या मालिकेतून फुले आणि झाडाची नावे विलग करा आणि दिलेल्या पर्यायांतून फुलाच्या नावाचे तसेच ‘saltoteuk’ झाडाचे पहिले अक्षर निवडा. A. SR B. RE C. LK D. LT

    1. D

    2. B

    3. C

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) D

    स्पष्टीकरण

    The letters of 'saltoteuk' can be split into LOTUS (a flower) and TEAK (a tree). Their first letters are L and T, so the answer is LT.

  55. Q55प्रश्न उघडा

    जर TIGER ला REGIT म्हणून सांकेतिक केले असेल तर LEOPARD कसे कोड केले जाईल? A. DRAOPLE B. DRAPLED C. DRAPOEL D. DRAOPEL

    1. B

    2. A

    3. D

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) C

    स्पष्टीकरण

    TIGER written backwards is REGIT, so the code reverses the word. LEOPARD reversed is DRAPOEL.

  56. Q56प्रश्न उघडा

    अलाहाबाद येथील त्रिवेणी संगमातील तीन नद्यांपैकी कोणती एक भूमिगत नदी आहे?

    1. गंगा

    2. यमुना

    3. सरस्वती

    4. कावेरी

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) सरस्वती

    स्पष्टीकरण

    At the Triveni Sangam in Prayagraj (Allahabad), the visible Ganga and Yamuna are believed to meet the mythical Saraswati, which is said to flow underground.

  57. Q57प्रश्न उघडा

    श्री. युदिश यांनी दसादशे 4 इतक्या वार्षिक चक्रवाढ व्याजदराने 3500 रुपये कर्जाऊ घेतले. तर 2 वर्षांसाठी वार्षिक चक्रवाढ व्याज काढा: A. 285.6 B. 3785.6 C. 3758.6 D. 258.6

    1. A

    2. D

    3. B

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) A

    स्पष्टीकरण

    Amount after 2 years = 3500 × (1.04)² = 3500 × 1.0816 = Rs 3,785.60. The compound interest is the amount minus the principal: 3785.60 − 3500 = Rs 285.60.

  58. Q58प्रश्न उघडा

    रीमा एका चित्राकडे निर्देश करत म्हणाली, ‘ते माझ्या मुलाच्या आजीच्या एकुलत्या सुनेच्या वडीलांचे वडील आहेत.’ तर त्यांचे रीमाशी काय नाते असेल? A. चुलते B. वडिलांचे वडील C. आईचे वडील D. वडील

    1. C

    2. A

    3. D

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) B

    स्पष्टीकरण

    Reema's son's paternal grandfather is Reema's father-in-law, and his only daughter-in-law is Reema herself. Reema's father's father is her paternal grandfather, so the man in the painting is Reema's paternal grandfather.

  59. Q59प्रश्न उघडा

    श्री. यशवंत यांनी नियत ठेवी ( FD) मध्ये पैसे गुंतवले. जर ते दरमहा 20% च्या वार्षिक त्रैमासिक चक्रवाढ व्याज दराने, 6 महिन्यांसाठी 1000 रुपयांची गुंतवणूक केली तर मुदतपूर्तीचे मूल्य किती असेल? A. 11025.25 B. 11025 C. 11025.75 D. 11025.5

    1. D

    2. B

    3. A

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) B

    स्पष्टीकरण

    Compounded quarterly at 20% p.a., the rate is 5% per quarter, and 6 months is 2 quarters. Amount = 10000 × (1.05)² = 10000 × 1.1025 = Rs 11,025.

  60. Q60प्रश्न उघडा

    नोव्हेंबर 2015 मध्ये, भारत सरकारने 'बातम्या आणि चालू घडामोडी यासंबंधातील वहिन्यांसाठी' FDI 26% वरून ___ पर्यंत वाढवण्याची घोषणा केली. A. 49% B. 51% C. 100% D. 75%

    1. B

    2. C

    3. D

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) A

    स्पष्टीकरण

    In November 2015 the Government raised the foreign direct investment limit for news and current-affairs TV channels from 26% to 49% (through the government route).

  61. Q61प्रश्न उघडा

    सुंदरवन हा जगातील ——— प्रकारच्या वनातील सर्वात मोठा समुद्राच्या भरतीसंबंधीचा हॅलोफायटीक वर्ल्ड ब्लॉक आहे.

    1. लाकडी झुडुपे

    2. पपाइरस

    3. खारफुटी वने

    4. सखल दलदलीचा प्रदेश

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) खारफुटी वने

    स्पष्टीकरण

    The Sundarbans, in the Ganga–Brahmaputra delta of India and Bangladesh, is the world's largest single block of tidal halophytic (salt-tolerant) mangrove forest and home to the Royal Bengal tiger.

  62. Q62प्रश्न उघडा

    खालीलपैकी कोणती एक तंत्रज्ञान शाखा आहे, जी 100 नॅनोमीटरपेक्षा कमी परिमाणे आणि ग्राह्य-मर्यादा, विशेषत: स्वतंत्र अणू आणि रेणूंच्या हाताळणीशी संबंधित आहे?

    1. जैव तंत्रज्ञान

    2. फेमटो तंत्रज्ञान

    3. नॅनो तंत्रज्ञान

    4. सूक्ष्म तंत्रज्ञान

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) नॅनो तंत्रज्ञान

    स्पष्टीकरण

    Nanotechnology works with materials at the scale of about 1 to 100 nanometres (1 nm = one-billionth of a metre), manipulating individual atoms and molecules.

  63. Q63प्रश्न उघडा

    डेटाच्या संचाची भिन्नता 144 आहे. नंतर डेटाचे मानक विचलन आहे: A. ±12 B. 12 C. 44 D. 72

    1. A

    2. B

    3. C

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) B

    स्पष्टीकरण

    Standard deviation is the positive square root of variance: √144 = 12. It cannot be negative, so ±12 is wrong.

  64. Q64प्रश्न उघडा

    एक दुकानदार फळे खरेदी-विक्री करताना, वजनात छेडछाड करून 9% पर्यंत फसवणूक करतो. तर त्याचा एकूण शेकडा नफा किती? A. 18.25 B. 18.81 C. 19.78 D. 18.5

    1. B

    2. C

    3. A

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) B

    स्पष्टीकरण

    Cheating by 9% while buying, he gets 109 g for the price of 100 g; cheating by 9% while selling, he charges for 109 g but gives only 100 g. The combined gain = 1.09 × 1.09 − 1 = 0.1881 = 18.81%.

  65. Q65प्रश्न उघडा

    खालीलपैकी घर्षणाचे चुकीचे उदाहरण कोणते?

    1. वाशिंग मशीन जमिनीवरून ढकलणे

    2. बर्फावरील स्लेड स्लाइडिंग

    3. बर्फावरील स्लेडचे सरकणे

    4. एक जड वस्तु उचलणारी एक व्यक्ती

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) एक जड वस्तु उचलणारी एक व्यक्ती

    स्पष्टीकरण

    Friction acts when surfaces slide against each other: a washing machine pushed on a floor, a sled on snow and a person on a slide all involve it. Lifting a heavy object straight up is working against gravity, not friction, so it is the wrong example.

  66. Q66प्रश्न उघडा

    जर sin x \(= \frac{4}{5},\) तर \(\frac{{\tan x}}{{\cot x}} = ?\) A. 13/9 B. 3/4 C. 9/16 D. 16/9

    1. D

    2. A

    3. B

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) D

    स्पष्टीकरण

    With sin x = 4/5, cos x = 3/5, so tan x = 4/3. tan x / cot x = tan² x = (4/3)² = 16/9.

  67. Q67प्रश्न उघडा

    स्वातंत्र्यापूर्वी, प्रथम भारतीय ताग गिरणी ________ मध्ये स्थापन केली गेली.

    1. गुजरात

    2. बंगाल

    3. ओडिशा

    4. महाराष्ट्र

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) बंगाल

    स्पष्टीकरण

    India's first jute mill was set up in 1855 at Rishra near Kolkata, Bengal, on the Hooghly. Bengal (now West Bengal) remains the centre of the jute industry.

  68. Q68प्रश्न उघडा

    .css फाईल एक्स्टेंशन सामान्यत: कोणत्या प्रकारच्या फाईलशी संदर्भित आहे?

    1. इमेज फाईल

    2. सिस्टम फाईल

    3. एनीमेशन फाईल

    4. हाइपरटेक्स्ट संबंधित फाईल

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) हाइपरटेक्स्ट संबंधित फाईल

    स्पष्टीकरण

    A .css file is a Cascading Style Sheet that controls how HTML (hypertext) web pages look: colours, fonts and layout. So it is a hypertext-related file.

  69. Q69प्रश्न उघडा

    प्रत्येक बाह्यकोन 45° असलेल्या एका नियमित बहुभुजाकृतीच्या बाजूंची संख्या शोधा: A. 7 B. 6 C. 8 D. 9

    1. A

    2. C

    3. D

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) C

    स्पष्टीकरण

    The exterior angles of any polygon add up to 360°. With each exterior angle 45°, the number of sides = 360/45 = 8 (an octagon).

  70. Q70प्रश्न उघडा

    2% आणि 14% च्या नफ्याने एखाद्या वस्तूच्या विक्री किंमतीतील रोख फरक रु. 3. दोन विक्री किमतींचे गुणोत्तर आहे: A. १७ : १९ B. 17 : 20 सी. १९ : २० दि. १७ : ५३

    1. सी

    2. डी

    3. बी

    4. ए

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) ए

    स्पष्टीकरण

    The two selling prices are 102% and 114% of the cost price. Their ratio = 102 : 114 = 17 : 19. (The Rs 3 difference would fix the actual cost, but is not needed for the ratio.)

  71. Q71प्रश्न उघडा

    जर – व × ही चिन्हे, आणि 5 व 14 या संख्या यांची अदलाबदल केली, तर 5 + 4 ÷ 2 – 8 × 14 चे मूल्य असेल: A. 15 B. 20 C. 25 D. 30

    1. D

    2. B

    3. C

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) C

    स्पष्टीकरण

    Interchanging − with × and 5 with 14 turns 5 + 4 ÷ 2 − 8 × 14 into 14 + 4 ÷ 2 × 8 − 5. Then 4 ÷ 2 = 2 and 2 × 8 = 16, so 14 + 16 − 5 = 25.

  72. Q72प्रश्न उघडा

    मानवी उत्क्रांतीतील सर्वात अलीकडील शोधला गेलेला दुवा म्हणजे ________ च्या जीवाश्मांचा शोध होय.

    1. लुसी

    2. होमो नलेदी

    3. होमो सेपियन्स

    4. ऑस्ट्रॅलोपिथेसिन

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) होमो नलेदी

    स्पष्टीकरण

    Homo naledi, a new species of ancient human relative, was announced in September 2015 from fossils found in the Rising Star cave system in South Africa. It was the most recently discovered link in human evolution when this question was set.

  73. Q73प्रश्न उघडा

    अ‍ॅक्वेरियम हे एक पात्र आहे, ज्यामध्ये जीवंत मासे आणि जलीय वनस्पती असतात. अ‍ॅक्वेरियमसंदर्भात कोणते विधान योग्य आहे?

    1. ही मानवनिर्मित परिसंस्था आहे

    2. ही नैसर्गिक परिसंस्था आहे

    3. ही एक परिसंस्था नाही

    4. हे केवळ समुदाय म्हणून ओळखले जाऊ शकते

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) ही मानवनिर्मित परिसंस्था आहे

    स्पष्टीकरण

    An aquarium contains living organisms (fish, plants, microbes) interacting with non-living parts (water, light, gravel), so it is an ecosystem. Because people build and maintain it, it is a human-made (artificial) ecosystem.

  74. Q74प्रश्न उघडा

    सरळरूप द्या: 24 ÷ 2-1 A. 1/32 B. 16 C. 32 D. 8

    1. B

    2. A

    3. C

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) C

    स्पष्टीकरण

    When dividing powers of the same base, subtract the exponents: 2⁴ ÷ 2⁻¹ = 2^(4 − (−1)) = 2⁵ = 32.

  75. Q75प्रश्न उघडा

    \(0.02\overline {36} = x\) या पदावलीचे अचूक मूल्य शोधा. A. 13/550 B. 236/1000 C. \(2\frac{{36}}{{1000}}\) D. 13/555

    1. D

    2. A

    3. C

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) A

    स्पष्टीकरण

    x = 0.0236363… with '36' repeating. Then 10000x = 236.3636… and 100x = 2.3636…, so 9900x = 234 and x = 234/9900 = 13/550.

  76. Q76प्रश्न उघडा

    जनुकीय अभियांत्रिकीसाठी इतर संज्ञा ही आहे :

    1. डीएनए फिंगरप्रिंटिंग

    2. डीएनए संपादन

    3. पुनः संयोजक डीएनए तंत्रज्ञान

    4. जीन थेरेपी

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) पुनः संयोजक डीएनए तंत्रज्ञान

    स्पष्टीकरण

    Genetic engineering is also called recombinant DNA technology: DNA from different sources is cut and joined to create new combinations, as when the human insulin gene is put into bacteria.

  77. Q77प्रश्न उघडा

    (-3, 4, 0, 4, -2, -5, 1, 7, 10, 5) या आकडेवारीचा बहुलक काढा: A. 0 B. 4 C. -2 D. 7

    1. C

    2. A

    3. B

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) B

    स्पष्टीकरण

    The mode is the most frequent value. In the data, 4 appears twice and every other value once, so the mode is 4.

  78. Q78प्रश्न उघडा

    मौमा दास आणि सौम्यजीत घोष हे __________ मध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करतात.

    1. टेबल टेनिस

    2. बॅडमिंटन

    3. टेनिस्

    4. कॅरम

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) टेबल टेनिस

    स्पष्टीकरण

    Mouma Das and Soumyajit Ghosh are Indian table tennis players from West Bengal who have represented India at the Olympics and Commonwealth Games.

  79. Q79प्रश्न उघडा

    54367 × 9999 = ? A. 546315633 B. 543655633 C. 543651633 D. 543615633

    1. A

    2. B

    3. C

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) D

    स्पष्टीकरण

    54367 × 9999 = 54367 × (10000 − 1) = 543,670,000 − 54,367 = 543,615,633.

  80. Q80प्रश्न उघडा

    खालीलपैकी एका मार्गाव्यतिरिक्त इतर सर्व मार्गांद्वारे एका व्यक्तीपासून दुसऱ्याला एचआयव्हीचे संक्रमण होते :

    1. डास चावल्याने

    2. स्तनपान

    3. एकमेकांच्या सुया वापरल्याने

    4. लैंगिक संपर्कामुळे

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) डास चावल्याने

    स्पष्टीकरण

    HIV spreads through infected body fluids: unprotected sex, shared needles, infected blood, and from mother to child (including breastfeeding). It is not spread by mosquito bites, because the virus cannot survive or multiply in mosquitoes.

  81. Q81प्रश्न उघडा

    खालील पर्यायांमधून पहिल्या जोडीतील शब्दांप्रमाणेच संबंध असलेली जोडी निवडा. CLIMB : TREE ∷ _______ : _______ A. ROW : SHIP B. RISE : TOP C. ASCEND : CLIFF D. FILE : FINGER

    1. A

    2. D

    3. C

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) C

    स्पष्टीकरण

    One climbs a tree; similarly one ascends a cliff. Both pairs link going up with the thing that is gone up.

  82. Q82प्रश्न उघडा

    दिलेल्या पर्यायांपैकी पहिल्या जोडीतील शब्दांप्रमाणेच संबंध असलेली जोडी निवडा. ROASTER : DUTY ∷ INVENTORY : _______ A. GOODS B. SALES C. EXPORT D. PRODUCTION

    1. D

    2. B

    3. A

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) A

    स्पष्टीकरण

    A roster is a list of duties (who works when); an inventory is a list of goods held in stock.

  83. Q83प्रश्न उघडा

    युवराज हा दिप्तीच्या आईच्या वडिलांचा एकुलता एक नातवाच्या मुलाचा चुलत भाऊ आहे. युवराजचा दीप्तीशी कसा संबंध आहे? A. पुतण्या B. मुलगा C. मामा D. नातू

    1. A

    2. C

    3. B

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) A

    स्पष्टीकरण

    Dipti's mother's father is her maternal grandfather, and his only granddaughter is Dipti herself. Yuvraj is the cousin of Dipti's son, i.e. the son of Dipti's brother or sister, which makes him Dipti's nephew.

  84. Q84प्रश्न उघडा

    समभुज चौकोनाच्या फिरविण्याच्या सममितीचा क्रम असा आहे: A. 1 B. 4 C. 2 D. 0

    1. C

    2. D

    3. A

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) C

    स्पष्टीकरण

    A rhombus looks the same after a rotation of 180° and 360° about its centre, i.e. twice in a full turn. So its order of rotational symmetry is 2.

  85. Q85प्रश्न उघडा

    अंतराळ प्रवास करणारा पहिला मनुष्य -

    1. नील आर्मस्ट्राँग

    2. यूरी गागरिन

    3. एडविन एल्ड्रिन

    4. वॅलेंटिना तारेशकोवा

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) यूरी गागरिन

    स्पष्टीकरण

    Soviet cosmonaut Yuri Gagarin became the first human in space on 12 April 1961, orbiting the Earth once in Vostok 1. Valentina Tereshkova was the first woman (1963) and Neil Armstrong the first on the Moon (1969).

  86. Q86प्रश्न उघडा

    आगामी 'एन्थिरन 2' या चित्रपटात भारतीय अभिनेते रजनीकांत यांच्यासोबत कोणत्या हॉलिवूड स्टारची भूमिका निश्चित झाली आहे?

    1. ड्वेन जॉन्सन

    2. वीन डीझेल

    3. अर्नॉल्ड श्वार्झेनेगर

    4. सिल्व्हेस्टर स्टॅलोन

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) अर्नॉल्ड श्वार्झेनेगर

    स्पष्टीकरण

    In 2015 Arnold Schwarzenegger was reported to be in talks to play the villain in Rajinikanth's Enthiran 2 (2.0), and the official key marks him. The role finally went to Akshay Kumar.

  87. Q87प्रश्न उघडा

    सरलीकृत करा: 7x + 3x(x - 4) = ? A. 10x + 12 B. 10x - 12 C. 3x2 + 5x D. 3x2 – 5x

    1. D

    2. C

    3. A

    4. B

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) D

    स्पष्टीकरण

    Expand: 3x(x − 4) = 3x² − 12x. Then 7x + 3x² − 12x = 3x² − 5x.

  88. Q88प्रश्न उघडा

    जर दोन संख्यांचा गुणाकार 3192 असेल आणि त्यांचा मसावि 56 असेल, तर त्यांचा लसावि काढा: A. 58 B. 59 C. 56 D. 57

    1. C

    2. A

    3. B

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) D

    स्पष्टीकरण

    Product of two numbers = HCF × LCM. So LCM = 3192/56 = 57.

  89. Q89प्रश्न उघडा

    जस्त विलेपित (जस्ताचा थर दिलेले) लोखंड म्हणजे काय?

    1. स्टील चे एक रुप

    2. जस्ताचे लेपण असलेले लोखंड

    3. कच्चे लोखंड

    4. लोह खनिज

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) जस्ताचे लेपण असलेले लोखंड

    स्पष्टीकरण

    Galvanised iron is iron or steel coated with a thin layer of zinc. The zinc protects the iron from rusting, even if scratched, because zinc corrodes first.

  90. Q90प्रश्न उघडा

    जहाजांची उभारणी आणि हालचाल ——— वर आधारित आहे.

    1. आर्केिमेडिजचा सिद्धांत

    2. फेराडेचा सिद्धांत

    3. फ्लेमिंगचा उजव्या हाताचा नियम

    4. न्यूटनचा दुसरा गतिविषयक सिद्धांत

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) आर्केिमेडिजचा सिद्धांत

    स्पष्टीकरण

    Ships float because of Archimedes' principle: an object in a fluid feels an upward buoyant force equal to the weight of fluid it displaces. A ship's hollow hull displaces enough water to balance its weight.

  91. Q91प्रश्न उघडा

    2, 9, 9, 3, 6, 9, 4 या आकडेवारीच्या मध्यापासून मध्य विचलन काढा. A. 42/7 B. 18/7 C. 2.5 D. 50/7

    1. B

    2. D

    3. C

    4. A

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) B

    स्पष्टीकरण

    Mean = (2 + 9 + 9 + 3 + 6 + 9 + 4)/7 = 42/7 = 6. Absolute deviations: 4, 3, 3, 3, 0, 3, 2, which add to 18. Mean deviation = 18/7.

  92. Q92प्रश्न उघडा

    प्रशांत तरुणपेक्षा दुप्पट चांगला खेळाडू आहे आणि ते दोघे मिळून 21 दिवसांत एक काम पूर्ण करतात. एकटा तरुण किती दिवसात काम पूर्ण करणार? A. 42 B. 63 C. 84 D. 50

    1. A

    2. D

    3. B

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) B

    स्पष्टीकरण

    Let Tarun do 1 unit a day and Prashanth 2. Together they do 3 units a day for 21 days, so the work is 63 units. Tarun alone needs 63 days.

  93. Q93प्रश्न उघडा

    खाली काही विधाने आणि त्यांचे काही निष्कर्ष दिलेले आहेत. आपल्याला दिलेली विधाने, जरी ती सामान्यतः ज्ञात तथ्यांशी विसंगत वाटत असली तरीही, ती सत्य मानून, नंतर दिलेल्या विधानांसाठी कोणता/कोणते निष्कर्ष तार्किकदृष्ट्या अनुसरण करतात हे ठरवायचे आहे. विधान: A. जर सर्व खेळाडू पूर्ण क्षमतेने खेळले, तर आम्ही सामना जिंकू. B. आम्ही सामना जिंकला आहे. निष्कर्ष: I. सर्व खेळाडू त्यांच्या पूर्ण क्षमतेने खेळले. II. काही खेळाडू त्यांच्या पूर्ण क्षमतेने खेळू शकले नाहीत. A. फक्त निष्कर्ष II अनुसरण करतो B. फक्त निष्कर्ष I अनुसरण करतो C. I किंवा II कोणताही अनुसरण करत नाही D. I आणि II दोन्ही अनुसरण करतात

    1. A

    2. B

    3. D

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) C

    स्पष्टीकरण

    Statement A says full effort by all players guarantees a win; it does not say a win is possible only with full effort. Knowing the match was won therefore doesn't tell us whether all players gave their best (assuming so is the error of affirming the consequent), nor that some didn't. Neither conclusion definitely follows.

  94. Q94प्रश्न उघडा

    ईस्ट इंडिया कंपनीच्या एकत्रित शक्तीच्या आधी, भारतात कोणत्या वस्तूंनी बनलेल्या कपड्यांची निर्यात केली जात होती?

    1. फक्त कापूस

    2. फक्त रेशीम

    3. फक्त नायलॉन

    4. कापूस आणि रेशीम

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) कापूस आणि रेशीम

    स्पष्टीकरण

    Long before the East India Company gained power, India was famous worldwide for fine cotton textiles (such as Dhaka muslin and calicoes) and silk fabrics, which were exported to Asia, Africa and Europe.

  95. Q95प्रश्न उघडा

    जर COUNTER ला NTERCOU म्हणून सांकेतिक केले असेल, तर ANALOGY कसे सांकेतिक केले जाईल? A. LOGYAAN B. LOGAYNA C. LOGYANA D. LGOYNAA

    1. B

    2. D

    3. A

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (D) C

    स्पष्टीकरण

    COUNTER → NTERCOU moves the last four letters (NTER) before the first three (COU). ANALOGY → LOGY + ANA = LOGYANA.

  96. Q96प्रश्न उघडा

    जर tan A \(= \frac{{15}}{8}\) आणि tan B \(= \frac{{7}}{24}\) तर tan (A + B) = ? A. 416/87 B. 87/416 C. 304/297 D. 297/304

    1. C

    2. A

    3. B

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) A

    स्पष्टीकरण

    tan(A + B) = (tan A + tan B)/(1 − tan A tan B). Numerator: 15/8 + 7/24 = 45/24 + 7/24 = 52/24. Denominator: 1 − (15/8)(7/24) = 1 − 105/192 = 87/192. So tan(A + B) = (52/24) × (192/87) = 416/87.

  97. Q97प्रश्न उघडा

    पुढीलपैकी कोणता एका भारतीय नागरिकाचा मूलभूत अधिकार नाही?

    1. समानतेचा अधिकार

    2. मालमत्तेचा अधिकार

    3. जीवनाचा अधिकार

    4. शोषणाविरुद्ध अधिकार

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) मालमत्तेचा अधिकार

    स्पष्टीकरण

    The Right to Property was removed from the list of Fundamental Rights by the 44th Amendment (1978). It is now a legal right under Article 300A. Equality, freedom of religion and the right against exploitation are still Fundamental Rights.

  98. Q98प्रश्न उघडा

    खालीलपैकी कोणत्या कीटकांना 'सामाजिक कीटक' म्हणता येत नाही?

    1. मधमाश्या

    2. रातकिडे

    3. वाळवी

    4. मुंग्या

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (B) रातकिडे

    स्पष्टीकरण

    Bees, termites and ants are social insects: they live in organised colonies with division of labour (queens, workers, soldiers). Crickets live solitary lives, so they are not social insects.

  99. Q99प्रश्न उघडा

    सोडवा: -4 = -7 + 3x A. -1 B. 1 C. 11/3 D. \(\frac{{ - 11}}{3}\)

    1. B

    2. C

    3. A

    4. D

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (A) B

    स्पष्टीकरण

    Add 7 to both sides: −4 + 7 = 3x, so 3 = 3x and x = 1.

  100. Q100प्रश्न उघडा

    खाली एक प्रतिपादन आणि एक कारण दिले आहे. प्रतिपादन: अणुविखंडनाच्या घटनेमुळे प्रचंड ऊर्जा निर्माण होते. कारण: ज्या प्रक्रियेमध्ये केंद्रकाचे दोन भाग केले जातात, त्याला अणुविखंडन म्हणतात. उत्तर निवडा. A. प्रतिपादन आणि कारण दोन्ही सत्य आहेत आणि कारण हे प्रतिपादनाचे योग्य स्पष्टीकरण आहे. B. प्रतिपादन आणि कारण दोन्ही सत्य आहेत, परंतु कारण हे प्रतिपादनाचे योग्य स्पष्टीकरण नाही. C. विधान आणि कारण दोन्ही असत्य आहेत. D. विधान सत्य आहे, पण कारण असत्य आहे.

    1. A

    2. D

    3. B

    4. C

    उत्तर दाखवा आणि स्पष्टीकरण

    उत्तर: (C) B

    स्पष्टीकरण

    Nuclear fission does release huge energy, and splitting a heavy nucleus into two parts is the definition of fission, so both are true. But the definition does not explain why energy is released; that comes from the mass defect converted to energy by E = mc². So R is not the explanation of A.

स्वतःला तपासायला तयार?

घड्याळाविरुद्ध सर्व 100 प्रश्न सोडवा आणि तुमचा स्कोअर पाहा.

वेळबद्ध टेस्ट सुरू करा